Cấp trên làm thay, cấp dưới có ‘bùa hộ mệnh’

21

TTO – Mỗi khi đổ vỡ, hỏng việc, cấp dưới có “lá bùa hộ mệnh” là phê duyệt của cấp trên, cấp trên có căn cứ là đề nghị của cấp dưới, khó quy kết trách nhiệm – đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) nói.
Phát biểu tại phiên thảo luận của Quốc hội sáng nay 30-10, đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy (Đà Nẵng) phân tích 2 hạn chế trong cải cách bộ máy hành chính giai đoạn 2011-2015.

Thứ nhất, theo bà Thúy, việc phân cấp chưa được tích cực thực hiện, biểu hiện là tình trạng cấp trên ôm đồm, bao biện còn cấp dưới đùn đẩy trách nhiệm lên cấp trên.

“Hệ lụy là cấp trên quá tải, công việc ách tắc. Việc của tất cả địa phương, bộ ngành đều dồn về trung ương để xin phê duyệt, tất yếu là ‘thắt cổ chai’. Thói quen thỉnh thị, xin ý kiến khiến cấp trung ương chậm xử lý việc của dân, của nước. Nhiều vấn đề phát sinh ở cơ sở cũng chậm xử lý vì thuộc thẩm quyền của cấp trên”, bà Thúy nói.

“Hệ lụy thứ hai là cấp dưới bị động, ỷ lại, lúng túng trước những vấn đề phát sinh hàng ngày, không chủ động, sáng tạo, có tâm lý đùn đẩy cấp trên, né tránh trách nhiệm. Hệ lụy thứ ba là cơ chế xin – cho trở thành môi trường không lành mạnh làm phát sinh tình trạng hối lộ, tham nhũng”.

Theo đại biểu Đà Nẵng, việc phân cấp như thế cũng dẫn đến chế độ trách nhiệm không rõ ràng.

“Cấp trên giữ quyền phê duyệt nhiều việc của cơ sở, mỗi khi đổ vỡ hỏng việc, cấp dưới có ‘lá bùa hộ mệnh’ là phê duyệt của cấp trên, cấp trên có căn cứ là đề nghị của cấp dưới, rất khó quy kết trách nhiệm”, bà Thúy nói.

Cấp trên làm thay, cấp dưới có bùa hộ mệnh – Ảnh 3.
Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy: Công chức quên rằng dân đóng thuế trả lương cho họ – Ảnh: VTV

Hạn chế thứ hai chính là đạo đức công vụ của nhiều công chức: “Chúng ta đã đang cải cách hành chính, sử dụng công nghệ thông tin hiện đại. Nhưng nếu người trong bộ máy hành chính không đủ tâm, đủ tài thì thủ tục đơn giản mấy cũng sẽ khó khăn, công nghệ hiện đại mấy cũng thành vô dụng”.

Theo đại biểu Đà Nẵng, nguyên nhân là do không ít công chức chưa ý thức được mình là công bộc của dân.

“Công chức có thái độ vô cảm, quan liêu thậm chí hách dịch với dân là do họ ít phụ thuộc vào dân, từ việc tuyển dụng, bổ nhiệm, nâng lương, đánh giá, khen thưởng đều tùy thuộc vào cấp trên”, bà Nguyễn Thị Kim Thúy nói.

“Công chức thường chỉ tiếp xúc với dân trong vai là người đến xin việc này, việc kia, dễ quên rằng dân chính là những người đóng thuế trả lương cho họ, những ông bà chủ thực sự”.

Đại biểu Đà Nẵng cũng nhận định còn nhiều công chức không thạo việc, có đủ bằng cấp nhưng trình độ không tương xứng, khó giải quyết kịp thời việc cho dân và ít tham mưu được cho cấp trên những chủ trương, quyết sách đúng.

Và từ đó lại tiếp tục vòng luẩn quẩn là cấp dưới đẩy việc lên cấp trên, quan chức chính trị làm thay việc của công chức hành chính.

Về lâu dài, các quan chức chính trị cần được dân trực tiếp bầu, hoặc ít nhất được giới thiệu từ người dân cơ sở, còn công chức phải được lựa chọn qua thi tuyển công khai. Làm thế có thể tốn thời gian tiền bạc hơn nhưng là cơ sở để đảm bảo thái độ tận tụy và phản ứng nhanh nhạy trước các yêu cầu của dân.

Đại biểu Nguyễn Thị Kim Thúy

Đại biểu Cao Thị Xuân (Thanh Hóa): Một số bộ dư biên chế với số lượng lớn như Bộ Tài chính dư 6318/71.000 biên chế, Bộ Nội vụ 492/812… Đồng thời lại có 13/15 bộ ngành không sử dụng hết biên chế được giao.

Rõ ràng việc giao biên chế không sát với nhiệm vụ được giao ở các tổng cục, cục, vụ ở các bộ. Tình trạng này buộc chúng ta suy nghĩ đến 3 vấn đề:

Một là có cơ chế xin cho, mạnh ngành nào ngành nấy xin, không cần biết hệ lụy, tạo gánh nặng cho ngân sách và quỹ lương.

Hai là hoàn toàn có thể đạt được mục tiêu tinh giảm biên chế 10% đến năm 2020. Vấn đề là có quyết tâm làm hay không.

Ba là cần đổi mới mạnh mẽ công tác xác định giao biên chế cho một cơ quan đủ thẩm quyền và chịu trách nhiệm trước Đảng nhà nước về tinh giảm biên chế.

Thảo luận